Bijdraaien of bijliggen

Bijdraaien of bijliggen

Eerst even terug in de boeken. De techniek van “bijliggen” wordt in vele watersport boeken (Zwaar weer zeilen, Handboek voor zeilers, Goed bemannen enz.) bespoken met als doel een zeilschip stil te leggen. Vaak wordt hier mee “bijgedraaid” bedoeld. Van origine wordt met bijliggen bedoeld, met een zeilschip onder klein zeil, aan de wind en met de kop op de zeegang een storm over laten komen. Bijgedraaid liggen wil zeggen dat een zeilschip met een of meer bakstaande zeil wordt stilgelegd. De Maritieme Encyclopedie en de Encyclopedie van de Zeilvaart geven een uitgebreide beschrijving van deze begrippen.

Watersport en de beoefenaars ervan hebben veel baat als ze bijdraaien of “bijliggen” onder de knie hebben. De begrippen bestaan al zolang er zeilboten bestaan. Vooral de zeilende loodskotters uit de vorige eeuw, die voor de zeegaten soms dagen moesten wachten op hun klanten, gebruikten het bijgedraaid liggen om hun positie te behouden. Maar u als watersporter kan ook handig gebruik maken van deze techniek en niet alleen als het stormt en zeilen bijna onmogelijk is. Als er ergens anders aandacht aan moet worden besteed dan varen, bijvoorbeeld om benedendeks eten te koken, navigatie bij te houden of het verzorging van een gewond bemanningslid is de techniek van bijdraaien erg handig. U haalt met deze techniek een hoop rust aan boord. Het schip moet zo gezegd even voor zich zelf kunnen zorgen. Voorwaarde is wel dat er voldoende ruimte aan lij is, dus de richting waar de wind heen blaast. Het liefst over bakboord (als dat kan) want dan heeft u ook nog het recht van de weg (voorrang).

Hoe moet u bijgedraaid gaan liggen? Eerst gaat u overstag, dan laat u het grootzeil midscheeps staan, de fok blijft bak staan en het roer midscheeps vastzetten. Nu het lijkt er op maar zo werkt het niet.

De kunst is om de zeilen en het roer die stand te geven dat het schip ongeveer 60° aan de wind ligt en geen of heel weinig vaart maakt. De bak staande fok mogelijk iets vieren, dan de grootschoot zover binnen halen zodat er geen snelheid meer wordt gemaakt. De helmstok blijft aan lij. Pas als er echt rust in het schip zit dan het roer vastzetten. Schepen met een lange kiel zullen er minder moeite mee hebben dan moderne jachten met een diepe kiel. Een klein beetje de spanning op de voorlijken laten vallen kan ook een gunstig effect hebben. Hoe hoger aan de wind hoe beter, u loopt dan minder helling aan.

Er is geen vast recept voor deze procedure omdat er nogal wat variabele factoren zijn zoals windsterkte, type schip, zeilvoering enzovoorts, daarom is het zaak dit veel te oefenen. Ook met uw bemanning. Het is een onderdeel van de vele veiligheidsprocedures. Maar als u het eenmaal ´onder de knie´ heeft zult u er veel plezier van hebben.

Deze techniek van bijliggen kan met storm een onderdeel zijn van overleven. We rijden de storm dan af. Het schip ligt met de kop naar de wind en neemt ook minder water over. Een stormachtige tegenwind wordt ook wel een "bijlegger" genoemd. Motorschepen kunnen deze techniek toepassen door schuin tegen de wind en golven in te lopen met weinig motorvermogen en daardoor weinig tot geen vaart te lopen.

watersportnieuws - watersportwinkel

Bijdraaien of bijliggen

Laatste nieuws